Uluslararası üst kuruluşlarımız IndustriALL Küresel Sendika ve IndustriAll Avrupa Sendikası tarafından Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Vakfı Türkiye Ofisi’nin desteğiyle ortak düzenlenen Adil Geçiş toplantısının ikincisi 12-13 Ekim 2023 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirildi.
Toplantıya IndıustriALL Küresel Sendika Genel Sekreter Yardımcısı Kan Matsuzaki, IndustriAll Avrupa Sendikası Genel Sekreter Yardımcısı Jude Kirton-Darling, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uzmanı Fatma Temiz, sendikamızın Toplu Sözleşme Dairesi Uzmanı Ece Göktürk ve Türk sendikaların yönetici ve temsilcileri katıldı.
Toplantıda kilit öneme sahip sektörlerde Adil Geçiş’in meydana getirdiği zorluklar ve fırsatların yanı sıra sanayilerin ve işçilerin bu geçişi yönlendirmesini sağlayacak sosyal açıdan sorumlu sanayi politikalarının bileşenleri tartışıldı. Ayrıca Türkiye’de enerji ve sanayi geçişinin büyük zorlukların dışında fırsatları da beraberinde getiren karmaşık bir jeopolitik ve ekonomik ortamda gerçekleştiği ifade edildi. Türkiye’nin 2022 yılında Paris Anlaşması’nı onaylayarak 2053 yılına kadar net sıfır karbon emisyonu hedefini taahhüt ettiği ancak bu hedefe ulaşılmasını sağlayacak somut bir strateji ve politikanın hala önemli ölçüde eksik olduğuna vurgu yapıldı.
IndıustriALL Küresel Sendika Genel Sekreter Yardımcısı Kan Matsuzaki, Türkiye’nin yatırım, iklim değişikliği ve dijitalleşme açısından benzersiz bir konumda olduğunu ve sanayi sektörlerinde Adil Geçiş sürecine yönelik tüm bileşenlerin var olduğunu belirtti.
Türk sendikalarının değişimi şekillendirme ve yönlendirme fırsatının sınırlı olduğu, bu durumun da sendikal hakların ILO Sözleşmeleri ile uyumlu hale getirilmesinden çok uzakta olmasıyla ilişkili olduğuna değinildi. Ayrıca Türk sendikalar tarafından Türkiye’deki sosyal diyalog eksikliğinin altı çizilerek, Türkiye’de değişimi öngörmek ve adil bir geçiş stratejisi geliştirmek için sendikaların bu sürece dahil olmasına yönelik koşulların oldukça zorlu olduğu ifade edildi. Öte yandan halihazırda geliştirilmekte olan insan hakları durum tespitine ilişkin Avrupa Birliği mevzuatının, Türkiye’deki sendikal hakları güçlendirmek amacıyla sendikal hareket için etkili bir araca dönüşmesinin gerekli olacağına değinildi.
Toplantıda ayrıca Türkiye’deki ekonomik durumun hanehalkı gelirini ve işçilerin satın alma gücünü erittiğinden ve sürekli yüksek enflasyon nedeniyle sendikaların son aylarda toplu sözleşme müzakereleriyle ücretlerin enflasyon oranlarıyla uyumlu şekilde ayarlanması için mücadele ettiğinden bahsedildi. Öte yandan resmi enflasyon rakamlarının inandırıcı olmadığı ve ücret anlaşmalarının gerçek hanehalkı geliri üzerinde yalnızca tampon etkisi yapacağı konusunda sendikaların oldukça kaygılı olduğuna işaret edildi.
IndustriAll Avrupa Sendikası Genel Sekreter Yardımcısı Jude Kirton-Darling, sendikaların adil geçiş masasında olmasının nasıl sağlanacağına değinerek, “Türkiye gibi büyük bir ekonomik aktör için iklim sorunu çok büyük önem arz ediyor. Ülke genelinde tutarlı bir sanayi stratejisi ve Adil Geçiş’e yönelik kararlılık bulunmuyor. Hükümetin işçi haklarını geliştirmeye yönelik açık ve anlamlı bir taahhüdü olmadan sendikaların değişimi öngörmesi zordur. İşçiler ve dünya için ilerleme kaydetmenin tek yolu sosyal açıdan sorumlu sanayi politikalarının ve sosyal diyaloğun geliştirilmesidir. İşçilerin adil geçiş masasında yer alması için Türk üyelerimizin yanındayız.” ifadelerini kullandı.
Toplantıda Türkiye Çalışma Genel Müdürlüğü Çalışma Politikaları, Yeşil ve Sosyal Ekonomi Dairesi Uzmanı Fatma Temiz’in, sendika temsilcilerinin de yer alacağı Adil Geçiş Çalışma Grubu’nun yakın zamanda kurulmasına ilişkin sunumu katılımcılar tarafından memnuniyetle karşılandı. Ayrıca son gelişmelerin önemli bir ilk adım olmasıyla birlikte, tüm konfederasyonlardaki tüm sendikaların çalışma grubunda temsil edilmesi ve ortak diyaloğun önemli olacağı belirtildi.
